English version

Weryfikacja faktów · Nagranie z 1 września 2026 r.

Osiem twierdzeń burmistrza Opatowa. Fakty mówią co innego.

W 21-minutowym nagraniu burmistrz Grzegorz Gajewski przedstawił mieszkańcom swoją wersję wydarzeń dotyczących grobu pod miejskim amfiteatrem. Obejrzyj nagranie w oryginale, a potem sprawdź, twierdzenie po twierdzeniu, co pokazują fakty.

Pełne nagranie, 23:47 oryginalny głos burmistrza, plansze po polsku

Pobierz nagranie (MP4, 260 MB)

Odtwórz tutaj albo pobierz na swoje urządzenie.

W skrócie

Amfiteatr w Opatowie i grób cadyka: najważniejsze fakty

Pod widownią miejskiego amfiteatru w Opatowie, zbudowanego w latach 70. XX wieku na części dawnego cmentarza żydowskiego, znajduje się grób cadyka, rabina Meira z Opatowa, autora dzieła „Or la-Szamajim”, zmarłego w 1827 roku. 1 września 2026 roku burmistrz Opatowa Grzegorz Gajewski przedstawił w nagraniu na Facebooku osiem twierdzeń w tej sprawie. Oto, co pokazują fakty:

  1. Jeden zespół, jedno przesłanie. Społeczność żydowska to jeden skoordynowany zespół, z jednym przesłaniem; od 2022 roku z tą samą prośbą zwracają się te same osoby.
  2. Grobu nigdy nie wywieziono. Grób wciąż tam jest. Badania georadarowe z 2022 roku wskazują, że znajduje się on pod widownią amfiteatru.
  3. Nie przysługa, lecz usługa opłacona przez organizatorów. Nie była to przysługa ze strony miasta: organizatorzy zapłacili za napoje w całości.
  4. Rachunki zapłacono w całości, bezpośrednio burmistrzowi. Burmistrz nalegał, że zapłata ma trafić bezpośrednio do niego, i organizatorzy zapłacili mu w całości.
  5. Jego cena pochodzi z przetargu innej gminy. Jego kwota nie jest wyceną amfiteatru w Opatowie. To cena innej gminy, za inny obiekt.
  6. Gmina ma grunty pod nowy amfiteatr. Własne dokumenty budżetowe gminy (Wieloletnia Prognoza Finansowa na lata 2026–2035) pokazują, że ma ona dość gruntów na nową lokalizację.
  7. Pismo prosiło o perswazję, nie o przymus. Pismo nie żądało, by Marszałek wymusił sprzedaż.
  8. Taki sam amfiteatr, a nie większy. Nikt nie prosił o nowocześniejszy, większy budynek. To prośba natury moralnej: o zwrot tego miejsca społeczności żydowskiej.

אפטא · ציון רבי מאיר מאפטא בעל אור לשמים

Grób

Pod widownią miejskiego amfiteatru w Opatowie znajduje się grób rabina Meira z Opatowa, autora dzieła „Or la-Szamajim”, czcigodnego rabina zmarłego w 1827 roku. Od tamtej pory jego miejsce spoczynku przyciąga pielgrzymów. Kilka razy w roku ludzie wciąż przyjeżdżają, by modlić się przy jego grobie, a w rocznicę jego śmierci przybywają tu setki osób.

Amfiteatr zbudowano w latach 70. XX wieku na części dawnego cmentarza żydowskiego. Od 2022 roku społeczność żydowska jednym głosem prosi o ochronę i uszanowanie tego grobu. Prośba dotyczy przejęcia części terenu amfiteatru nad grobem i odbudowy amfiteatru w innym miejscu. Na każdym etapie starano się współpracować z miastem: proponowano zakupy u miejscowych dostawców, aby wspierać lokalną gospodarkę, a wszystkie rachunki zapłacono w całości. Zaproponowano sfinansowanie równorzędnego amfiteatru zastępczego, na podstawie dwóch rzeczywistych kosztorysów renomowanych firm.

Burmistrz wielokrotnie zgadzał się na dalsze kroki, a potem się z nich wycofywał (zob. kalendarium). 1 września 2026 roku przedstawił sprawę publicznie w tym nagraniu. Jego relacja nie zgadza się z faktami. Poniżej zestawiamy osiem jego twierdzeń, jego własnymi słowami, z tym, co faktycznie się wydarzyło. Kliknij znacznik czasu, aby usłyszeć jego słowa.

Weryfikacja faktów

Osiem twierdzeń, jego własnymi słowami, zestawionych z faktami

  1. 01Jeden zespół, jedno przesłanie
  2. 02Grobu nigdy nie wywieziono
  3. 03Nie przysługa, lecz usługa opłacona przez organizatorów
  4. 04Rachunki zapłacono w całości, bezpośrednio burmistrzowi
  5. 05Jego cena pochodzi z przetargu innej gminy
  6. 06Gmina ma grunty pod nowy amfiteatr
  7. 07Pismo prosiło o perswazję, nie o przymus
  8. 08Taki sam amfiteatr, a nie większy
Fakty mówią co innego

Twierdzenie 1: Jeden zespół, jedno przesłanie

Burmistrz twierdzi

One nie są zorganizowane, tak jak u nas grupy wyznaniowe pod kościołem katolickim … każda działa alternatywnie, dlatego też tak ciężko się z nimi rozmawia, bo one nie są w żaden sposób skoordynowane.

Co pokazują fakty

Społeczność żydowska to jeden skoordynowany zespół, z jednym przesłaniem. Od 2022 roku z tą samą prośbą zwracają się te same osoby: naczelny rabin Polski Michael Schudrich, rabin Joel Halberstam, rabin Asher Horowitz, Shea Friedman i inni.

  • Z burmistrzem rozmawiały tylko cztery z tych osób i wszystkie cztery przekazały to samo.
  • Rozmowy nie utknęły z powodu braku koordynacji. Jak pokazuje poniższe kalendarium, burmistrz wielokrotnie zgadzał się na dalsze kroki, a potem się z nich wycofywał.
Fakty mówią co innego

Twierdzenie 2: Grobu nigdy nie wywieziono

Burmistrz twierdzi

…przed wojną był i w czasie wojny również był Ohel, czyli nagrobek jednego z rabinów żydowskich… ten Ohel został zniszczony. Ziemia stamtąd została wybrana i wywieziona w różne miejsca na terenie Opatowa.

Co pokazują fakty

Grób wciąż tam jest. Badania georadarowe przeprowadzone na miejscu w 2022 roku, m.in. przez firmę Geopartner Geofizyka z Krakowa, wskazują, że znajduje się on pod widownią amfiteatru. Nie został wykopany.

  • Jego własne słowa wskazują to samo miejsce: mówi, że zdjęcia lotnicze z 1944 roku pokazują Ohel „pod którymś tam rzędem z przodu”.
Fakty mówią co innego

Twierdzenie 3: Nie przysługa, lecz usługa opłacona przez organizatorów

Burmistrz twierdzi

Oczywiście wyszliśmy temu naprzeciw, zamówiliśmy im napoje, wodę, zapewniliśmy im dostęp do Opatowskiego Ośrodka Kultury, do toalet, zapewniliśmy również ochronę.

Co pokazują fakty

Nie była to przysługa ze strony miasta. Organizatorzy proponowali, że sami kupią napoje u miejscowych dostawców, aby wesprzeć lokalną gospodarkę. Burmistrz nalegał, że zamówi je sam, a organizatorzy zapłacili za nie w całości (zob. punkt 4).

  • W następnym zdaniu sam to przyznaje: „koszty miały być zwrócone”.
Fakty mówią co innego

Twierdzenie 4: Rachunki zapłacono w całości, bezpośrednio burmistrzowi

Burmistrz twierdzi

…nie mogliśmy się doprosić od lipca do grudnia o uregulowanie faktur za te usługi, które zostały dla nich wykonane. Tak samo jak firma ochroniarska, która została przez nich wynajęta, również miała problem z odebraniem tych środków.

Co pokazują fakty

Organizatorzy zapłacili w całości, bezpośrednio burmistrzowi. Burmistrz nalegał, że wszystko zamówi wyłącznie on i że zapłata ma trafić bezpośrednio do niego. Zażądał też zatrudnienia jednej konkretnej, bardzo drogiej lokalnej firmy ochroniarskiej; organizatorzy nie mieli wyboru i się zgodzili.

  • Burmistrz przesłał dane do przelewu rabinowi Asherowi Horowitzowi, a rabin Horowitz przelał całą kwotę bezpośrednio burmistrzowi. Potwierdzenie bankowe tego przelewu istnieje.
  • Burmistrz nigdy nie zgłosił, że jakakolwiek kwota pozostała niezapłacona.
Fakty mówią co innego

Twierdzenie 5: Jego cena pochodzi z przetargu innej gminy

Burmistrz twierdzi

…gmina Krynica Górska ogłosiła przetarg na budowę podobnego amfiteatru, zadaszonego w jednej trzeciej, na około 1000 miejsc… Powiedziałem wstępnie 24 mln zł.

Co pokazują fakty

Jego kwota nie jest wyceną amfiteatru w Opatowie. To cena innej gminy, za inny obiekt. Jak sam mówi, doszedł do niej, szukając w internecie inwestycji innych gmin.

  • Przetarg, który opisuje, z ceną, którą podaje, dotyczył amfiteatru w Krynicy-Zdroju: znacznie bardziej złożonej inwestycji, z konstrukcjami żelbetowymi, specjalnym zadaszeniem, zapleczem, instalacjami sanitarnymi i scenicznymi.
  • Wpłynęła tylko jedna oferta. Gmina ją przyjęła, bo groziła jej utrata rządowego dofinansowania — a nie dlatego, że cena była właściwa: oferta była prawie dwukrotnie wyższa od pierwotnego kosztorysu gminy.
  • Następnie dolicza własne szacunki kosztów działki i inflacji, a wynik nazywa „wstępnym”.
Fakty mówią co innego

Twierdzenie 6: Gmina ma grunty pod nowy amfiteatr

Burmistrz twierdzi

…w czasie, kiedy strona żydowska odrzuciła tę moją propozycję i przygotowywała swoją … obydwa te tereny, które brałem potencjalnie pod uwagę jako miejsca, na których mógłby być może powstać nowy amfiteatr dla mieszkańców Opatowa, przestały funkcjonować.

Co pokazują fakty

Własne dokumenty budżetowe gminy pokazują, że ma ona dość gruntów na nową lokalizację. Wieloletnia Prognoza Finansowa Gminy Opatów na lata 2026–2035 wymienia siedem nieruchomości przygotowanych do lokowania inwestycji, sześć w Opatowie i jedną w Wąworkowie, o łącznej powierzchni 4,665 ha, oraz dodatkową działkę o powierzchni 1702 m² w Opatowie.

  • Nie zgadza się też chronologia. 1 maja 2025 roku burmistrz sam napisał, że teren został już sprzedany, osiem miesięcy przed sporządzeniem kosztorysów w styczniu 2026 roku.
Fakty mówią co innego

Twierdzenie 7: Pismo prosiło o perswazję, nie o przymus

Burmistrz twierdzi

…strona żydowska zwraca się do Urzędu Marszałkowskiego z roszczeniem, żądaniem, prośbą, aby Marszałek zmusił burmistrza Opatowa do sprzedaży amfiteatru stronie żydowskiej…

Co pokazują fakty

Pismo nie żądało, by Marszałek wymusił sprzedaż. Pokazuje to jego własna lektura pisma w nagraniu: prosi ono Urząd Marszałkowski, aby „bezpośrednio skontaktował się z burmistrzem, wezwał go do przyjęcia naszej hojnej propozycji”.

  • Sam wyjaśnia, że „marszałek nie ma władzy nad burmistrzem”. Nic z tego, co odczytuje, nie twierdzi inaczej.
  • Nazywa to „szantażem” ze strony „obcych obywateli obcego państwa”. Tymczasem odczytany przez niego fragment jedynie prosi Urząd Marszałkowski, by z nim porozmawiał i zachęcił go do przyjęcia oferty. Nie zawiera żadnej groźby ani żądania.
Fakty mówią co innego

Twierdzenie 8: Taki sam amfiteatr, a nie większy

Burmistrz twierdzi

…jedynym rozwiązaniem, które spowodowałoby możliwość, żebym rozważył możliwość przeniesienia amfiteatru w inne miejsce, byłoby nowoczesny budynek … godnym Opatowa i godnym XXI wieku.

Co pokazują fakty

Nikt nie prosił o nowocześniejszy, większy budynek. To prośba natury moralnej: o zwrot tego miejsca społeczności żydowskiej, aby święte miejsce mogło zostać przywrócone. W zamian społeczność żydowska oferuje sfinansowanie amfiteatru zastępczego, takiego samego jak obecny.

  • Oferta opiera się na dwóch rzeczywistych kosztorysach, wykonawcy i rzeczoznawcy, na budynek zastępczy taki sam jak obecny. Burmistrz sam pokazuje je w nagraniu.
  • Społeczność żydowska zaproponowała przyjęcie wyższego z dwóch kosztorysów.
  • Kosztorysy zebrał i potwierdził ich wiarygodność prawnik organizatorów, Kevin Foglar. Pochodzą od znanych, renomowanych firm, w tym od krakowskiego wykonawcy KPB Cracovia.
  • Burmistrz otrzymał dane tych firm i może do nich zadzwonić, aby potwierdzić wycenę.
  • Jak sam mówi, obecny amfiteatr wymaga kosztownych napraw: dach przecieka, a gdy pada deszcz, obiekt nie nadaje się do użytku.
  • Od około dziesięciu lat jest używany mniej więcej trzy razy w roku, a sąsiedni Ośrodek Kultury ma własną salę.
  • Mimo to nazywa tę propozycję „w ogóle nawet niegodną tego, aby poświęcać na nią czas”.

Od 2022 roku

Zgoda, a potem wycofanie

  1. 2022Prośba o zbadanie terenu i odnowienie grobu. Burmistrz wyraża zgodę, a jeszcze tego samego dnia ją wycofuje.
  2. 12 grudnia 2022Konserwator zabytków zezwolił na prace; burmistrz wydaje „ostateczną i nieodwołalną” odmowę.
  3. 1 lutego 2023Spotkanie z burmistrzem jest „pozytywne”; burmistrz „zastanowi się”. Nic z tego nie wynika.
  4. 26 czerwca 2023Urzędnicy miejscy proponują znalezienie nowej lokalizacji, budowę nowego amfiteatru i przekazanie działki po rozpoczęciu budowy. Nic z tego nie wynika.
  5. Lato 2024Burmistrz zgadza się na sprzedaż i prosi o podmiot prawny oraz pisemny wniosek; oba zostają dostarczone. Obiecuje wycenę i umowę w ciągu miesiąca. Nie przychodzi ani jedno, ani drugie, a urząd przestaje odpowiadać.
  6. 15 stycznia 2025Burmistrz informuje prawnika organizatorów, że odmawia sprzedaży.
  7. Styczeń–maj 2025Zostaje zatrudniony i opłacony niezależny rzeczoznawca majątkowy. 1 maja burmistrz pisze, że teren pod nowy amfiteatr został sprzedany, a rozmowy są „bezcelowe”. W połowie maja, w dniu, w którym rzeczoznawca potwierdza otrzymanie zapłaty, oświadcza, że sprzedaży nie będzie.
  8. Lipiec 2025Burmistrz uzgadnia „warunki współpracy” z naczelnym rabinem Polski. Dzień po rocznicy śmierci cadyka ogłasza wszystkie rozmowy za „definitywnie zamknięte”.
  9. Styczeń 2026Zostają dostarczone dwa kosztorysy na amfiteatr zastępczy taki sam jak obecny.
  10. 7 maja 2026Burmistrz deklaruje gotowość do negocjacji i prosi o szczegóły architektoniczne oraz kontakt z kosztorysantami.
  11. Czerwiec 2026Miasto ogradza teren. 25 czerwca burmistrz mówi prawnikowi organizatorów, że jest „zupełnie niezainteresowany” sprzedażą.
  12. 1 września 2026Burmistrz publikuje to nagranie.

Stan obecny

Grób rabina Meira z Opatowa wciąż znajduje się pod widownią amfiteatru. Społeczność żydowska mówi jednym głosem, zapłaciła wszystkie rachunki w całości i zaproponowała sfinansowanie dla miasta równorzędnego amfiteatru. Prosi jedynie o to, by miejscu nad jego grobem przywrócono godność, i nadal jest gotowa współpracować z miastem nad takim rozwiązaniem.